İsveç

20.11.2021 | 
İsveç

Başkent: Stokholm

Yüzölçümü: 450.295 km²

Nüfus: 10.223.873

Yönetim Biçimi: Parlamenter Anayasal Monarşi

Kuzey Avrupa’da İskandinav Yarımadası’nda yer alan İsveç, dünyanın en iyi yaşam standartlarına sahip ülkelerindendir. Ayrıca en düşük yoksulluk ve en yüksek sosyal harcamalar düzeyine sahip ülkelerinden biridir ve en eşitlikçi toplumlar arasında yer alır. Nüfusun %74.5’i İsveçlidir. Geri kalanı çoğunlukla İsveç’te doğmamış göçmen topluluklardır. Bunların arasında Finler, Iraklılar, Polonyalılar ve İranlılar vardır. Nüfusun %70’i Hristiyan, %5’i Müslüman ve %25’lik dilim ise herhangi bir dine mensup değildir. İsveççe, tek resmî dildir. Bununla birlikte Sami dili ve Fince gibi azınlık diller de konuşulur.

İsveç’te 0-14 yaş arası çocuk nüfusu 1.779.850, 15-24 yaş arası genç nüfusu 1.085.010’dur. Buna göre 15 yaş altı çocuklar, nüfusun yaklaşık %17’sini oluşturmaktadır. Ülkedeki doğum oranları son yıllardaki doğum teşvik politikalarına rağmen 2008 ekonomik krizinden beri azalmaya devam etmektedir. Bununla birlikte yenidoğan ölümleri yıllar geçtikçe azalmaktadır. 2019’daki verilere göre her 1.000 doğumda hayatını kaybeden bebek sayısı 2.1’dir. Beş yaş altı hayatını kaybeden çocuk oranı ise her 1.000 çocukta 2.5 olarak kaydedilmiştir. 2017 verilerine göre her 100.000 doğumda dört anne hayatını kaybetmektedir.

İsveç’te eğitim, devlet okullarında ücretsiz ve 7-16 yaşları arasında zorunludur. Öğrencilerin %90’ından fazlası devlet okullarında eğitim almaktadır. 2019 verilerine göre İsveç’te okullaşma oranı okul öncesi eğitimde %99.3, ilkokul düzeyinde %99.5, ortaokul düzeyinde %98.5 ve yükseköğretim düzeyinde %77.3’tür. Ülke genelinde okuryazarlık oranı %99.9’dur.

2020’de İsveç makamlarına 18 yaşın altındaki çocuklara yönelik yaklaşık 25.500 istismar vakası bildirilmiştir. Ayrıca okullarda Roman çingene çocuklar zorbalığa maruz kalırken, Anti-Semitik ve İslamofobik eylemler de gözlemlenmiştir.

Nüfusun yaklaşık %20’sinin engelli olduğu tahmin edilmektedir. İsveç, 20. yüzyılın başlarında BM’nin Engelli Hakları Sözleşmesi’ni imzalamış ve belirli işlevsel yetersizliği olan kişiler için “İsveç Sosyal Hizmetler Yasası”, “Destek ve Hizmet Yasası”, “İsveç Yerel Yönetim Yasası” gibi çeşitli yasaları düzenlemiştir. Bu yasalara göre engelli kişiler, diğer insanlarla aynı şartlarda topluma katılabilecektir.

Yüzyıllar boyu hizmet etmiş pek çok yetimhane, günümüzde de faaliyetlerine devam etmemektedir. Bugün itibariyle ülkede üç özel yetimhane vardır. Çocukların yaklaşık %75’i kendi aileleri ile %25’i ise üvey bir ebeveyn ile yaşamaktadır. Ülkedeki yetim sayısı net olarak bilinmemektedir.

İsveç’teki yetimhanelerden bazıları Stora Gydarp, Daskens Barnhem, Toftabo, Nanny 24, Hammarbovägen, Tyresta Korttidshem, Barnhem Enebacken, Sankt Pauli Barnhem, Trolleholm Hjem, Axelmeiste, Lekplats, Sesam Boende för Ensamkommande Flyktingar, Hussien’s Apt, Cirrusarden Västra Mälardalen, Adelsögatans Korttidshem, Dacke Stödboende, Erik ve Thomas’dır.

Diğer Avrupa ülkelerine benzer şekilde İsveç’te de Güney Kore, Güney Afrika, Sırbistan gibi ülkelerden evlat edinme yaygındır. Bununla birlikte yurtdışından evlat edinmelerin hukuka uygunluğuna ve çocukların yararları gözetilerek yapılıp yapılmadığına dair şüpheler mevcuttur. İsveç Sağlık ve Sosyal İşler Bakanı Ekim 2021’de, 1950’den bu yana gerçekleşen yabancı evlat edinmeleri soruşturmaya başladıklarını açıklamıştır. Soruşturma raporunun 2023’te açıklanması beklenmektedir.

KAYNAKÇA:

Adoptions Centrum. “Adoptions in Sweden”. https://www.adoptionscentrum.se/en/Adoption/Adoptions-in-Sweden/. (10.11.2021).

Andersson, G. “Why are birth rates in Sweden falling?”. Demography Unit Department of Sociology. (15.10.2019). https://www.suda.su.se/about-us/press-media-news/why-are-birth-rates-in-sweden-falling-1.458290. (10.11.2021).

Euronews. “Sweden probes foreign adoptions since 1950s over possible abuses”. https://www.euronews.com/2021/10/27/sweden-probes-foreign-adoptions-since-1950s-over-possible-abuses. (10.11.2021).

Family Search. “Sweden Orphanages”. https://www.familysearch.org/wiki/en/Sweden_Orphanages. (10.11.2021).

Humanium. “Children of Sweden”. https://www.humanium.org/en/sweden/.(10.11.2021).

IndexMundi. “Sweden Age Structure”. https://www.indexmundi.com/sweden/age_structure.html. (10.11.2021).

Nordic Co-Operation. “People with Disabilities in Sweden”. https://www.norden.org/en/info-norden/people-disabilities-sweden. (06.12.2021).

Statista Research Department. “Number of reported child abuse cases in Sweden from 2010 to 2020, by age group”. https://www.statista.com/statistics/1177313/number-of-reported-child-abuse-cases-in-sweden-by-age-group/. (10.11.2021).

UNESCO. “Education and Literacy: Sweden”. http://uis.unesco.org/en/country/se. (10.11.2021).

UNICEF. “Sweden: Key demographic indicators”. https://data.unicef.org/country/swe/. (10.11.2021).

Son Eklenenler
  • 20.11.2021
  • 20.11.2021
  • 20.11.2021