Polonya

20.11.2021 | 
Polonya

Başkent: Varşova

Yüzölçümü: 306.230 km²

Nüfus: 37.791.416

Yönetim Biçimi: Parlamenter Demokrasi

1918 yılında bağımsızlığını kazanan ülkenin %98’i Polonyalıdır. Resmî dili Lehçedir ve nüfusun %88’i Hristiyan’dır. Demografik düşüşün pandemi tarafından hızlanmasıyla Polonya’daki doğumlar son 17 yılın en düşük seviyesine inmiştir. Bugün itibariyle 15 yaşın altındaki çocuklar, nüfusun yaklaşık 1/6’sını oluşturmaktadır. Buna göre 0-15 yaş arası çocukların nüfusu 5.759.390, 15-24 yaş arası gençlerin nüfusu 3.700.610’dur.

2021 yılına göre ülkede anne başına düşen çocuk sayısı 1.39’dur. Çocuk ve ergen ölümlerinde yaşa göre değişiklikler görülür. 2014 verilerine göre 1-19 yaş arası çocuk ve ergen ölümlerinin %50’si dış nedenlere bağlıdır. Ülkedeki esas çocuk ölümleri ergenlik yaşlarında görülmüş ve sebepleri, uyuşturucu gibi kötü alışkanlıklar olarak tespit edilmiştir.

Yenidoğan her 1.000 bebekten 2.8’i, beş yaş altı her 1.000 çocuktan 3.3’ü hayatını kaybetmektedir. Anne ölüm oranı her 100.000 kişide 2’dir. Halkın yaklaşık %23’ü yoksulluk sınırının altında yaşamakta ve ülkenin uzak bölgelerindeki çocuklar yetersiz beslenmektedir. Diğer tarafta ise endişe verici bir obezite artışı görülmekte; nüfusun yaklaşık %20’si klinik olarak obez sayılmaktadır.

Polonya’da 18 yaşına kadar eğitim zorunlu ve ücretsizdir. İlköğretime kayıt oranı %96, ortaöğretime kayıt oranı %95.6, liseye kayıt oranı ise %69’dur. Ülke genelinde genç okuryazarlık oranı ise %90’dır. Ancak kırsal kesimde ve küçük kasabalarda yaşayan çocuklar, kaliteli eğitime erişim konusunda dezavantajlı durumdadır. 

Polonya hükûmeti, insan ticaretiyle mücadele için ulusal bir çaba içindedir. Ülkede 15 yaşın altı çalışan çocukların sayısına ilişkin istatistikler mevcut olmamakla birlikte; küçük işletmelerde, fabrikalarda, restoranlarda ve çiftliklerde çalışan çocukların olduğu bilinmektedir. Ayrıca kız çocuklarının istismar amacıyla Avrupa ülkelerine kaçırıldıklarına dair raporlar mevcuttur. İş Kanunu’na göre ülkede asgarî çalışma yaşı 15’tir. 13-15 yaş arası çocuklar, ebeveynlerinin izniyle geçici ve sınırlı sözleşmeler yapabilirler. 16 yaşın altındaki çocukların madencilikte, inşaat işlerinde, ahlâklarını bozacak alanlarda çalışmaları yasaktır.

Ülkede 80.000 yetim olduğu tahmin edilmektedir. 2019 yılına göre 4.500’ü koruyucu aile yanında olmak üzere toplam 55.429 çocuk bakımevlerinde kalmaktadır. Yine 2019 yılı verilerine göre ülkede 1.166 bakımevi ve 10 terapi merkezi bulunmaktadır.

Ülkedeki misyoner kurumlardan biri olan Dom Dziecka Tczew, 2001 yılından bu yana Polonya’da faaliyet göstermekte; her biri sekiz çocuk kapasitesinde olan 19 yetimhane işletmektedir. Ocean Dreams Foundation, 2011 yılında kurulmuş ve 85 kişilik bir çocuk grubuna bakan başka bir kurumdur. SOS Children’s Villages, ülkedeki en köklü kuruluşlardan bir diğeridir. Caritas, Polonya’daki en büyük yardım kuruluşudur. 1990 yılından beri Polonya Piskoposlar Konferansı adına faaliyetlerini yürütmekte; 180 çocuk bakım merkezini işletmektedir. An Open Door Adoption Agency ve Saint Mary International Adoptions ise Polonya’daki evlat edindirme kurumlarıdır.

Ülkedeki diğer yetimhanelerden bazıları The Korczak Orphanage, District Children’s Home, Centrum Opiekuńczo-Wychowawcze, District Children’s Home, Dziecięcy Dom. Niepubliczna Placówka Wielofunkcyjna ve Lopuszka Mala’dır.

KAYNAKÇA:

AMW. “Overview of The Foster Care System In Poland And The Process Of Care Leavers’ Gaining Independence: Possibilities, Limitations, And Directions For Further Changes”. https://colloquium.amw.gdynia.pl/index.php/colloquium/article/view/184/172. (02.11.2021).

An Open Door. “Poland Adoptions”. https://www.opendooradoption.org/adoption-services/international-adoptions/poland/. (02.11.2021).

Caritas. “Poland”. https://www.caritas.org/where-caritas-work/europe/poland/. (02.11.2021).

Knoema. “Poland”. https://knoema.com/atlas/Poland. (02.11.2021).

NIH. National Library of Medicine. “Causes of death in children and adolescents aged 1-19 in Poland in the light of international statistics since 2000”. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28796982/. (02.11.2021).

NPF. Notes from Poland. “Births fall to 17-year low in Poland as demographic decline accelerated by pandemic”. https://notesfrompoland.com/2021/02/04/births-fall-to-17-year-low-in-poland-as-demographic-decline-accelerated-by-pandemic/. (02.11.2021).

Rainbow Kids. “Adopting a Child from Poland”. https://www.rainbowkids.com/adoption-stories/adopting-a-child-from-poland-873. (02.11.2021).

Reliefweb. “2002 Findings on the Worst Forms of Child Labor – Poland”. https://www.refworld.org/docid/48d748a741.html. (02.11.2021).

SOS Children’s Villages. “Poland”. https://www.sos-childrensvillages.org/where-we-help/europe/poland. (02.11.2021).

Szczepienia. “Diseases endemic in Poland”. https://szczepienia.pzh.gov.pl/en/travellers/diseases-endemic-in-poland/. (02.11.2021).

Türk Pediatri Arşivi. “Healthcare for children and adolescents in Poland”. https://turkarchpediatr.org/Content/files/sayilar/21/TPA_55_SUP_1_63_68%5BA%5D.pdf. (02.11.2021).

United States Department of State. “Annual Report on Intercountry Adoption”. https://travel.state.gov/content/dam/NEWadoptionassets/pdfs/FY%202020%20Annual%20Report.pdf. (02.11.2021).

Worldometer. “Poland Population”. https://www.worldometers.info/world-population/poland-population/. (02.11.2021).