20.11.2021 | 
Şili

Başkent: Santiago

Yüzölçümü: 756.096 km2

Nüfus: 19.116.209

Yönetim Biçimi: Başkanlık Tipi Demokrasi

Şili’de bağımsızlık mücadeleleri, kıtadaki diğer ülkeler gibi 19. yüzyılın ilk çeyreğinde başlamış, 18 Eylül 1810 tarihinde İspanya’ya karşı otonom bir bölge olarak, 12 Şubat 1818 tarihinde de cumhuriyet idaresi şeklinde bağımsızlık ilan edilmiştir. Nüfusun etnik dağılımı %89 beyaz ve yerli olmayanlar, %9 Mapuçe, %2 diğer etnik gruplar şeklindedir. Nüfusun %70’i Hristiyan, %25’i ateist iken %5’i ise diğer inanışlara sahiptir.

Ülkede 0-14 yaş arası çocuk nüfusu 3.677.720, 15-24 yaş arası genç nüfus 2.647.150’dir. Buna göre 14 yaş altı çocuk nüfusunun toplam nüfusa oranı %19.23’tür. Her 1.000 canlı doğumda beş yaş altı ölüm oranı yedidir. Her 100.000 canlı doğumda anne ölüm sayısı ise 13’tür. Ülkedeki göçmen sayısı UNICEF 2021 verilerine göre toplam nüfusun %8.6’sı kadardır.

Şili’nin yaşam standartları son yıllarda önemli ölçüde iyileşmiştir. Buna rağmen, nüfusun %18’i hâlâ yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Şili’nin sağlık sistemi sınıfsal eşitsizlikleri tekrarlamaktadır. Bir çocuk, varlıklı bir ailede doğarsa, daha iyi hastanelere, daha iyi bakıma ve daha iyi sağlık personeline erişebilir. Öte yandan yoksul ailelerden gelen çocukların daha düşük kalitede hizmetlerle yetinmesi gerekir.

AIDS, özellikle virüsün anneden çocuğa bulaşmasıyla ilgili olarak Şili’de bir sorun olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte bütün Şilili çocukların asgarî temel bakıma ve aşılara erişim hakları mevcuttur.

Eğitim 7-16 yaş arasındaki bütün çocuklar için zorunludur. Ancak, kırsal alanlarda birçok çocuk sadece sınırlı eğitim almaktadır. Devlet okulları ücretsizdir. Bununla birlikte, ailelerin hâlâ belirli bir miktar para ödemeleri gerekmektedir. Bu da bazı çocukların eğitimlerini tamamlama şansını azaltmaktadır. Ülkede ilkokulu tamamlama oranı %98, ortaöğretimi tamamlama oranı %93’tür. Genç okuryazarlık oranı ise %99’dur.

Şili’de çocuk işçiliği yasaları oldukça katıdır. Ancak birçok çocuk, katı standartlara genellikle uyulmayan kayıt dışı sektörlerde istihdam edilmektedir. Şili, 1990 yılında Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’yi onaylamış olmasına rağmen yaklaşık 240.000 çocuk hâlâ işgücü faaliyetlerinde bulunmaktadır. Yaklaşık 13.000’i zehirli dumanlara ve trafik kazalarına maruz kalabilecekleri sokaklarda çalışmaktadır.

Şilili çocuklar hâlâ sıklıkla fiziksel, cinsel ve psikolojik şiddetin kurbanı olmaktadır. Kabul edilmesi zor olsa da ülkedeki çocukların yarısının şiddet mağduru olduğu yönünde tahminler bulunmaktadır. Şiddet genellikle aile içinde meydana gelir ve bu bazen çocuğun evden kaçmasına ve diğer çocuklarla birlikte sokakta yaşamasına neden olmaktadır. Sokak çocukları olgusu Şili’de bir sorun olmaya devam etmektedir. Birçoğu, yiyecek ve içilebilir su bulmak için her gün mücadele ettikleri Santiago sokaklarında yaşamaktadır.

İki ana yerli halk Aymara ve Mapuçeler Şili nüfusunun yaklaşık %5’ini oluşturmaktadır. Yerli halkın çocukları Şili’deki diğer çocuklarla aynı haklara sahip değildir. Ülkedeki öksüz ve yetim çocuk sayısı 200.000’dir. Arica, Puerto Montt, Rancagua Conurbation, Greater Iquique, Greater Temuco, Antofagasta, Greater La Serena, Greater Valparaiso, Greater Concepcion ve Santiago Metropolis’te yetimhaneler bulunmaktadır.  

KAYNAKÇA:

Humanium. “Children of Chile.” https://www.humanium.org/en/chile/. (16.11.2021).

İNSAMER. “Ülkeler Profili”. https://www.insamer.com/tr/ulke-profili-sili-cumhuriyeti/. (16.11.2021).

Orphanages Directory. “Archive for the Chile Category”. https://www.orphanagedirectory.org/category/chile. (09.12.2021).

SOS CHILDREN’S VILLAGES. “SOS Children’s Village in Chile”. https://www.soschildrensvillages.ca/chile. (16.11.2021).

UNICEF. “Chile”. https://data.unicef.org/country/chl/. (16.11.2021).

Worldometer. “Chile Population”. https://www.worldometers.info/world-population/chile-population/. (09.12.2021).

Son Eklenenler