20.11.2021 | 
Lesotho

Başkent: Riga

Yüzölçümü: 30.355 km2

Nüfus: 2.165.873

Yönetim Biçimi: Anayasal Monarşi

Lesotho, 1966’da İngiltere’den ayrılarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Nüfusun %99.5’i Basotho, %0.5 gibi küçük bir dilimi diğer etnik gruplardan oluşur. Dünyanın en yoksul ülkelerinden biridir. Nüfusun yarıdan fazlasının yoksulluk sınırının altında yaşadığı ülkede, işsizlik oranları %30 civarındadır. Halkın %80’i Hristiyan, %3’ü Müslüman ve geri kalanı yerel inançlara sahip kimselerdir.

Lesotho’da 14 yaş altı çocuk nüfusu 690.620’dir. Yenidoğan her 1.000 bebekten 50’si, beş yaş altı her 1.000 çocuktan 71’i ve her 100.000 anneden 618’i hayatını kaybetmektedir. UNESCO tarafından 2017 yılında yayınlanan bir raporda Lesotho, erken ve istenmeyen gebelikler konusunda önde gelen ülkeler arasında yer almaktadır. 15-19 yaşları arasındaki kız çocukların %60’ı ya hamiledir ya da annedir. Bu da doğu ve güney Afrika ülkeleri arasında, istenmeyen gebelik oranları için Lesotho’yu Namibya’dan sonra ikinci sıraya yerleştirir. 

Ülkenin karşılaştığı temel zorluklardan bazıları yoksulluk, sağlık ve eğitimdir. 2016 yılına göre ilkokulu tamamlama oranı %85, 2018 yılına göre ortaokulu tamamlama oranı %49’dur. Genç okuryazarlık oranı %85’dir.

Son 15 yılda yoksulluğun azalmasına ilişkin bildirilen hafif bir iyileşmenin yanı sıra nüfusun yaklaşık %51’i yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Sağlıkla ilgili en büyük zorluk, tüberkülozun yanı sıra HIV/AIDS’in hâlâ yüksek seviyelerde seyretmesidir. 2020 yılı verilerine göre 270.000 yetişkin, 0-14 yaş arası 8.700 çocuk bu virüsle yaşamaktadır.

Yetişkinler arasındaki yüksek HIV seviyesi nedeniyle, birçok çocuk genellikle yetim kalır. Bu durum onları erken yaşta çalışmak zorunda bırakır. HIV’li birçok yetim çocuk yoksullaşmakta ve para kazanmak için kırsal alanlardan kentsel alanlara göç etmektedir. Ayrıca, yetersiz donanıma sahip tesisler ve eğitimsiz öğretmenler nedeniyle eğitime erişimde büyük zorluklarla karşılaştıklarından engelli çocuklar da oldukça savunmasızdır.

Ülkede asgarî çalışma yaşı 15, tehlikeli işler için asgarî çalışma yaşı ise 18’dir. Fakat 5-14 yaş arasında çalışan çocukların oranı %30.1, 7-14 yaş arasında hem çalışıp hem de eğitimine devam eden çocukların oranı %32.1’dir. Bu çocuklar genellikle hayvancılık, tarım, ev işi gibi alanlarda çalıştırılır; bazıları da hırsızlık ve fiziksel istismar gibi yasadışı faaliyetlerde kullanılırlar.

Lesotho’daki çocuklar, haklarıyla ilgili birçok konuda zorlukla karşı karşıyadır. Bazı ciddi çocuk hakları ihlalleri sıklıkla rapor edilmektedir. Bunlar çocuk istismarı biçimlerinin yanı sıra bazı zararlı geleneksel uygulamalar şeklindedir. Ayrıca, 2017 yılında 12-18 yaş arası çocukların sadece %46’sının doğum belgesine sahip olduğu bildirilmiştir. Bu, gelecekte eğitim ve sağlık gibi hizmetlere erişimleri üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olacak bir durumdur.

Lesotho’da 200.000’den fazla yetim çocuk yaşamaktadır. Ebeveynleri olmadan büyüyen çocuklar çeşitli risklerle karşı karşıyadır. Birçoğu erken yaşta aile reisliği yapmakta olan bu çocuklar, okula gitmek yerine hayatta kalmak için çalışmakta veya dilencilik yapmaktadır. Ülkede yetimhane olan yerler Thaba Tseka, Mokhotlong, Roma, Butha Buthe, Quthing, Peka, Qachas Nek, Maputsoe, Mohales Hoek ve Hlotse’dur.

KAYNAKÇA:

Africa News. “Early and unintended pregnancies rife in Lesotho: 13-year-olds among those bearing children”. (05 Kasım 2021). https://www.africanews.com/2021/11/05/early-and-unintended-pregnancies-rife-in-lesotho-13-year-olds-among-those-bearing-children/. (14.11.2021).

Humanium. “Children of Lesotho”. https://www.humanium.org/en/botswana/. (15.11.2021).

Knoema. “Lesotho”. https://knoema.com/atlas/Lesotho. (15.11.2021).

Orphanages Directory. “Archive for the Lesotho Category”. https://www.orphanagedirectory.org/category/lesotho. (15.11.2021).

UNICEF. “Child disability overview”. https://data.unicef.org/topic/child-disability/overview/. (15.11.2021).

Worldometer. “Lesotho Population”. https://www.worldometers.info/world-population/lesotho-population/. (15.11.2021).