Suriye

20.11.2021 | 
Suriye

Başkent: Şam

Yüzölçümü: 186.778 km²                                  

Nüfus: 18.099.231

Yönetim Biçimi: Sosyalist Demokratik Halk Cumhuriyeti

Resmî adı Suriye Arap Cumhuriyeti olan ülkede güç, devlet başkanının ve yönetici grubun elindedir. Halkın yasal yollarla değişiklik yapabilmesi, anayasa ile engellenmiştir. 2011 yılında meşru hak talebinde bulunan halka karşı Esad rejiminin tepkisi sert olmuş ve ülkeyi iç savaşa sürüklemiştir. Halkın %70’i Arap, geri kalanı küçük azınlıklar şeklinde Kürt, Süryani, Türk, Ermeni ve Çerkez’dir. Resmî dil Arapçadır.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi raporuna göre iç savaşta 494.438 kişi hayatını kaybetmiştir. Fakat rakamın 1.000.000’a kadar çıkmasından endişe edilmektedir.  BM’nin 2019 verilerine göre 5.718.000 kişi ülkeyi terk etmiştir. 2021 itibariyle Türkiye’de geçici koruma altına alınan kayıtlı Suriyeli mülteci sayısı 3.645.557’dir. Bu nüfusun 1.732.440’ını 0-18 yaş arası çocuklar oluşturmaktadır. Ayrıca Suriye’de bulunan 15 yaş altı çocuk sayısı nüfusun %37’sidir.

Neredeyse 11 yıldır devam savaş, çocukların barınma, sağlık, eğitim gibi temel haklarını elinden almış; birçoğu fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalmıştır. UNICEF’in Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yaptığı açıklamada on binlerce insanın her türlü hava şartlarında derme çatma çadırlarda, kamu binalarında ve açık alanlarda yaşadığı ifade edilmiştir. Saldırılarda hedef alınan yerlerin başında okullar ve hastaneler gelmekte; her on okuldan üçü faaliyet dışı kalırken sağlık tesislerinin yarısı kullanılmaz hale gelmiştir. Ülke genelinde 1.300 eğitim ve sağlık merkezi saldırıya uğramış veya yıkılmıştır.

İstatistiklere göre 2011’den bu yana ülkede 12.000 çocuk hayatını kaybetmiş ya da yaralanmıştır. Yedi yaşından küçük 5.700’ü aşkın çocuk silahlı çatışmalara fiilen katılmıştır. Ülkedeki çocukların en az %5’i yetersiz beslenmeden dolayı sağlık sorunları yaşamaktadır. Ayrıca çocuklar, rejim ve muhalif gruplar tarafından tutsak edilmekte, çeşitli işkencelere maruz kalmaktadır. UNICEF’in 2020’de verdiği rapora göre savaş sırasında doğan çocuk sayısı 5.000.000’a ulaşırken komşu ülkelere sığınmacı olarak göç eden çocukların sayısı 1.000.000’u bulmuştur.

Bugün itibariyle ülkede yenidoğan her 1.000 bebekten 18’i, beş yaş altı her 1.000 çocuktan 21.5’i ve her 100.000 anneden 26’sı hayatını kaybetmektedir.

Suriye’deki 2011’de patlak veren iç savaştan bu yana 4.000’den fazla okula saldırı düzenlenmiş; 2018 verilerine göre yaklaşık 1.750.000 çocuk, okul dışı kalmıştır. Eğitim kurumlarının tahribatı, hijyen, su ve besin yetersizliği, öğretmen eksikliği, sınıfların hasarlı yapısı, ders materyali konusundaki sıkıntılarla birlikte her üç okuldan birinin eğitim faaliyetini sürdürmeye elverişli olmadığı gözlenmiştir. Buna paralel olarak okullaşma oranının bütün kademelerde gitgide azaldığı görülmekte ve bu oranın artacağı tahmin edilmektedir. Bugün itibariyle Suriye’deki savaş atmosferi henüz dağılmış değildir. Güvenlik tehditleri ve belirsizlik, milyonlarca öğrencinin hayatında önemli hasarlar bırakmakta; buna rağmen halk, eğitim faaliyetlerine devam etmeye çalışmaktadır.

İç savaş ve COVİD-19 sebebiyle ülkedeki ölümler ve göçler artarak devam etmekte, bu duruma paralel olarak yetim sayısı da artış göstermektedir. Son verilere göre ülkede yaklaşık 9.000.000 çocuk vardır ve bunların 1.000.000’undan fazlası yetim ve öksüzdür.

KAYNAKÇA:

COŞKUN, İpek. “Suriye’de Eğitimin Geleceği ve Fırat Kalkanı Bölgesinde Eğitim Faaliyetleri”. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA), Ankara, 2018. (30.10.2021).

EuroNews. “Unicef Raporu: Suriye’de Son 10 Senede 12 Bin Çocuk Öldü, 3.5 Milyon Öğrenci Okula Gidemiyor”. https://tr.euronews.com/2021/03/15/unicef-raporu-suriye-de-son-10-senede-12-bin-cocuk-oldu-3-5-milyon-ogrenci-okula-gidemiyor. (30.10.2021).

Hürriyet. “Savaş çocuklarının Dileği Barış”. https://www.hurriyet.com.tr/dunya/hurriyet-suriyede-savas-cocuklarinin-dilegi-baris-41704870. (30.10.2021).

Seydi, A.R. “Türkiye’deki Suriyeli Akademisyen ve Eğitimcilerin Görüşlerine Göre Suriye’deki Çatışmaların Suriyelilerin Eğitim Sürecine Yansımaları” (2013). SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi Aralık, Sayı: 30, s.217-241. (30.10.2021).

TRT HABER. “Suriye’deki İç Savaşın Yetim Bıraktığı Kız Çocukları”. https://www.trthaber.com/haber/turkiye/suriyedeki-ic-savasin-yetim-biraktigi-kiz-cocuklari-435284.html. (30.10.2021).

UNICEF. “Suriye’de Çocukların Durumu”. https://www.unicefturk.org/yazi/suriyede-cocuklarin-durumu. (30.10.2021).

Worldometer. “Syria Population”. https://www.worldometers.info/world-population/syria-population/.   (05.11.2021).

YÜRÜK, Betül. “UNICEF: Suriye’de 10 Yıldır Süren Savaşta Yaklaşık 12 Bin Çocuk öldü ve Yaralandı”. AA. (10.03.2021). https://www.aa.com.tr/tr/dunya/unicef-suriyede-10-yildir-suren-savasta-yaklasik-12-bin-cocuk-oldu-ve-yaralandi/2171667. (30.10.2021).